39.2.7. Marża kontraktowa (ang. Contractual service margin – „CSM”)

Marża kontraktowa stanowi część zobowiązań (lub aktywów) z tytułu umów ubezpieczenia oraz umów reasekuracji. Marża kontraktowa odzwierciedla nierozliczony zysk dla grupy umów ubezpieczenia i z tego powodu jest uwalniana w kolejnych okresach jako przychód w rachunku zysków i strat. Kwota uwolnienia marży w danym okresie sprawozdawczym jest wyznaczana jako wartość nierozpoznanego oczekiwanego przyszłego zysku, przypadająca na dany okres zgodnie ze schematem tzw. jednostek świadczonych usług (ang. coverage units), które określają wielkość świadczonej usługi ubezpieczeniowej w poszczególnych okresach.

Schemat jednostek świadczonych usług został oszacowany na podstawie sum ubezpieczenia (ubezpieczenia życiowe) lub składki zarobionej przy założeniu podejścia pro rata (ubezpieczenia majątkowe).

W przeciwieństwie do wyceny pozostałych komponentów zobowiązania z tytuły pozostałego okresu świadczenia usług, CSM wyznaczany jest w sposób rekurencyjny, tzn. jego wartość na koniec danego okresu sprawozdawczego jest zależna od wartości na bilansie otwarcia.

Początkowa wartość marży kontraktowej dla grup umów nierodzących obciążenia jest wyznaczana w momencie początkowego ujęcia jako wartość bilansująca zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług, tzn. w takiej wysokości aby łączne zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług było równe 0 i tym samym nie generowało przychodów ani kosztów. W przypadku umów rodzących obciążenia, wartość CSM na moment początkowego ujęcia jest równa zero.

W przypadku umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach, wartość bilansowa marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów na koniec okresu sprawozdawczego jest równa wartości bilansowej na początku okresu sprawozdawczego skorygowanej o:

• wpływ wszelkich nowych umów dodanych do grupy;
• odsetki naliczone od wartości bilansowej marży kontraktowej w okresie sprawozdawczym, wycenione według stóp dyskontowych z momentu początkowego ujęcia;
• zmiany przepływów pieniężnych z realizacji umów związanych z przyszłą usługą, z wyjątkiem przypadków, gdy:
  • taki wzrost przepływów pieniężnych z realizacji umów przewyższa wartość bilansową marży kontraktowej, powodując powstanie straty; lub
  • taki spadek przepływów pieniężnych z realizacji umów jest przypisany do komponentu straty w ramach zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług;
• wpływ wszelkich różnic kursowych na marżę kontraktową; oraz
• kwotę ujętą jako przychody z ubezpieczeń w związku z usługami objętymi umową ubezpieczenia świadczonymi w danym okresie, ustaloną poprzez przypisanie marży kontraktowej pozostałej na koniec okresu sprawozdawczego (przed jakąkolwiek alokacją) do bieżącego i pozostałego okresu świadczenia usług.

Zmiany oczekiwanych przyszłych przepływów dotyczących przeszłej lub bieżącej usługi nie modyfikują CSM, ale są rozpoznawane od razu w rachunku zysków i strat.

W przypadku grupy umów ubezpieczeniowych z bezpośrednim udziałem w zyskach, wartość bilansowa CSM dla danej grupy na koniec okresu sprawozdawczego jest równa wartości bilansowej CSM na początek okresu sprawozdawczego skorygowanej o:

• wpływ nowych umów dodanych do grupy;
• zmianę kwoty udziału jednostki w wartości godziwej instrumentu bazowego;
• zmianę w przepływach pieniężnych związanych z realizacją umów związanych z przyszłymi usługami;
• wpływ różnic kursowych;
• kwotę CSM ujętą w rachunku zysków i strat jako przychody z tytułu ubezpieczenia w związku z usługami świadczonymi w danym okresie.